اﻓﺰاﯾﺶ داﻧﺶ زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﻫﻤﮕﺎﻧﯽ ﺑﺎ ﺗﺎﮐﯿﺪ ﺑﺮ آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ

موضوع اصلی : مقالات محیط زیستی 25 / اسفند / 1392    
ارسال کننده


اﻓﺰاﯾﺶ داﻧﺶ زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﻫﻤﮕﺎﻧﯽ ﺑﺎ ﺗﺎﮐﯿﺪ ﺑﺮ آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ

 

چاپ شده در چهارمین همایش ملی آموزش- ۲۷ و ۲۸ اردیبهشت 1391

نویسندگان:

1.دکتر علیرضا اکرمی( ﻣﺪرس داﻧﺸﮕﺎه و ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ ﮐﺎﻧﻮن ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ داﻧﺸﮕﺎه ﺷﻬﯿﺪ رﺟﺎﯾﯽ ﺗﻬﺮان)

2.محمد عظیمی

3.مهدی غلامی

دانلود فایل pdf مقاله

چکیده:

دوران معاصر دوران افزایش آگاهی زیست محیطی و توجه بر نقش محیط زیست سالم در ارتقاء کیفیت و کمیت حیات انسان است. عوامل بسیاری در توفیق طرحها و برنامه های مرتبط با محیط زیست سالم مورد نظر ایفای نقش می کنند. نیروی انسانی یکی از مهمترین آنها می باشد و با توجه به تاثیر انسان بر محیط اطراف خود, به طور کلی یکی از مهمترین اقدامات برای رفع مشکلات زیست محیطی, ارتقاء فرهنگ عمومی در این زمینه است, که این خود نیازمند آموزش درباره محیط زیست می باشد. بنابراین ما محتاج آنیم که آگاهیهای زیست محیطی را به صورت جزیی از فرهنگ عمومی در آوریم. در این مقاله به نقش و شیوه های ارتقاء دانش زیست محیطی همگانی با تاکید بر آموزش محیط زیست پرداخته می شود. آموزش محیط زیست تعریف و تاریخچه آن ارایه می گردد سپس مفهوم آموزش همگانی محیط زیست مطرح گردیده و در پایان راهکارهای اموزشی جهت ارتقای فرهنگ زیست محیطی در جامعه, از خانواده تا دانشگاه معرفی میگردد.
 

واژه ﻫﺎي ﮐﻠﯿﺪي:  آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ،داﻧﺶ ﻫﻤﮕﺎﻧﯽ زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ،ارﺗﻘﺎئ ﻓﺮﻫﻨﮓ زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ

 

 1- مقدمه:

 

ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎن و ﻣﻠﯽ در ﻣﻌﺮض ﺗﻬﺪﯾﺪﻫﺎي ﺟﺪي اﺳﺖ .ﻓﻬﺮﺳﺖ اﯾﻦ ﺗﻬﺪﯾﺪﻫﺎ از ﮔﺮم ﺷﺪن اﻗﻠﯿﻢ زﻣﯿﻦ ﺗﺎ از دﺳﺖ رﻓﺘﻦ ﺗﻨﻮع زﯾﺴﺘﯽ و اﻧﻮاع آﻟﻮدﮔﯿﻬﺎ ﺑﺲ دراز اﺳﺖ .در ﺗﻘﺴﯿﻢ ﺑﻨﺪي ﻣﺸﮑﻼت زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﻣﻌﻤﻮﻻً از ﺳﻪ ﮔﺮوه ﯾﺎد ﻣﯽ ﮔﺮد .ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻧﺎﺷﯽ از اﻓﺰاﯾﺶ ﺟﻤﻌﯿﺖ ،اﻟﮕﻮي ﻣﺼﺮف و ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎي ﻓﻦ آوري .در ﺧﺼﻮص دﺳﺘﻪ ﺳﻮم ﮐﻪ ﺑﻪ اﺛﺮات ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژي ﮐﻪ اﻧﺴﺎن ﺑﺮاي ﺣﻞ ﻣﺸﮑﻼت و رﻓﻊ ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪﯾﻬﺎﯾﺶ ﺑﻪ ﮐﺎر ﻣﯽ ﮔﯿﺮد اﻇﻬﺎر ﻧﻈﺮات و دﯾﺪﮔﺎﻫﻬﺎي ﭘﯿﭽﯿﺪه اي در ﻣﯿﺎن اﺳﺖ .اﻣﺎ در ﺧﺼﻮص ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺷﻤﺎر آدﻣﯿﺎن ﺑﺮ روي زﻣﯿﻦ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺷﻮد ﺗﺄﺛﯿﺮ آﻧﺎن ﺑﺮ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺷﺪﯾﺪ ﺗﺮ اﺳﺖ و اﮔﺮ اﻧﺴﺎن ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪ از ﺷﻤﺎر ﻣﺮگ و ﻣﯿﺮ ﺧﻮد ﺑﮑﺎﻫﺪ ﺑﻪ ﺗﺪﺑﯿﺮ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﺑﻬﺪاﺷﺖ، ﺗﻐﺬﯾﻪ و اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺪاﺑﯿﺮ ﭘﺰﺷﮑﯽ در ﻋﺼﺮ ﺟﺪﯾﺪ ﺑﻮده اﺳﺖ  .در ﻋﯿﻦ ﺣﺎل ﮐﻨﺘﺮل ﺟﻤﻌﯿﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﯾﮏ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺟﺪي ﭘﯿﮕﯿﺮي ﺷﻮد و ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻃﻠﺴﻢ ﺑﺴﺘﻪ اﺑﺪي ﺗﻠﻘﯽ ﮔﺮدد ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ در ﮐﺸﻮر ﭼﯿﻦ ﮐﻪ روزﮔﺎري ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺟﺪي ﺗﺮﯾﻦ ﮐﺎﻧﻮن اﻧﻔﺠﺎر ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻣﯽ ﮔﺮدﯾﺪ اﻣﺮوز ﮐﻨﺘﺮل ﺟﻤﻌﯿﺖ ﺑﯿﺶ از ﻫﺮ ﻧﻘﻄﻪ دﯾﮕﺮ ﺟﻬﺎن ﺑﻪ واﻗﻌﯿﺖ ﻣﻌﻤﻮل ﺧﻮد ﻧﺰدﯾﮏ ﺷﺪه اﺳﺖ .در ﺧﺼﻮص اﻟﮕﻮي ﻣﺼﺮف ﮐﻪ اﺻﻼح آن ﺑﺎ آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ و داﻧﺶ ﻫﻤﮕﺎﻧﯽ زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ارﺗﺒﺎط ﺗﻨﮕﺎﺗﻨﮕﯽ دارد و ﺗﺄﮐﯿﺪ ﻣﺎ ﻧﯿﺰ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺮ روي آن ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﻌﺎدﻟﻪ ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎي ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺑﺸﺮ ﺑﺮ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ را ﺑﺪﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﯽ ﺗﻮان ﺧﻼﺻﻪ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺗﺄﺛﯿﺮ اﻧﺴﺎن ﺑﺮ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻣﺴﺎوي اﺳﺖ ﺑﺎ آﺛﺎر ﻫﺮ ﻓﺮد ﺿﺮب در ﺗﻌﺪاد ﺟﻤﻌﯿﺖ. ﻟﺬا ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎي زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ اش ﺑﯿﺸﺘﺮ اﺳﺖ ﻣﯿﺰان و ﻧﺤﻮه ﻣﺼﺮف و ﺳﺎﯾﺮ ﺗﺄﺛﯿﺮات دﯾﮕﺮ اﻧﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﯿﺸﺖ و ﺷﯿﻮه زﻧﺪﮔﯽ او ﻣﺮﺑﻮط ﻣﯽ ﺷﻮد ﻧﯿﺰ در اﯾﻦ ﭘﯿﺎﻣﺪ دﺧﯿﻞ اﺳﺖ .ﯾﮑﯽ از ﻣﻘﺪﻣﺎت رﻓﻊ ﻣﺸﮑﻼت زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ارﺗﻘﺎء ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻋﻤﻮﻣﯽ در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺧﻮد در اوﻟﯿﻦ ﮔﺎم ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ .ﻣﺎ ﻧﯿﺎز ﻣﻨﺪ آﻧﯿﻢ ﮐﻪ آﮔﺎﻫﯿﻬﺎي زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻗﺴﻤﺘﯽ از ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻋﻤﻮﻣﯽ در آﯾﺪ و ﻣﺸﮑﻼت ﻧﺎﺷﯽ از ﺗﺨﺮﯾﺐ ﻫﺎي زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ دﻏﺪﻏﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﻋﻤﻮﻣﯽ  در ﻧﻈﺮ آﯾﺪ .در آن  اﺻﻼح ﮐﺎرﺑﺮي ﻫﺎي ،ﺻﻮرت اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻤﻮدﻫﺎي آن ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺻﻼح ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻧﻈﺎم ﻗﻮاﻧﯿﻦ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ و ﻧﻈﺎم آﻣﻮزش ﮐﺸﻮر ﻣﺨﺘﻠﻒ زﻣﯿﻦ و ﻣﻨﺎﺑﻊ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و ﺿﻮاﺑﻂ دﻗﯿﻖ زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ   ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﻬﺎ در ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﯾﺪار و ﺣﻔﻆ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌﯽ در ﺧﻮاﻫﺪ آﻣﺪ و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻧﺴﻞ ﺣﺎﺿﺮ و ﻧﺴﻠﻬﺎي آﯾﻨﺪه ﻫﺮ دو ﺗﺄﻣﯿﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ اﻟﺒﺘﻪ اﯾﻦ ﮐﺎر ﺑﺴﯽ دﺷﻮار وﻟﯽ اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﯾﺮ اﺳﺖ.
 
 
 
 
۲- ضرورت اموزش محیط زیست :
 
 ﻓﻘﻂ ﺗﻌﺪاد ﻣﺤﺪودي از ﺳﺎﮐﻨﺎن ﺟﻬﺎن ﺑﺎ ﻣﻌﻨﺎ و ﻣﻔﻬﻮم اﺻﻄﻼﺣﺎﺗﯽ از ﻗﺒﯿﻞ ﺑﺎران اﺳﯿﺪي، ﺗﺨﻠﯿﻪ 1960 در اواﯾﻞ دﻫﻪ ازن ، ﭘﺪﯾﺪه ﮔﻠﺨﺎﻧﻪ اي ، ﺗﻐﯿﯿﺮات اﻗﻠﯿﻤﯽ ، ﺑﯿﺎﺑﺎﻧﺰاﯾﯽ، ﺟﻨﮕﻞ زداﯾﯽ و آﻟﻮدﮔﯿﻬﺎي آب ﻫﺎي ﺳﻄﺤﯽ و ﺣﻮادث ﺻﻨﻌﺘﯽ آﺷﻨﺎ ﺑﻮدﻧﺪ اﻣﺎ اﻣﺮوزه اﯾﻦ اﺻﻄﻼﺣﺎت ﺑﺨﺸﯽ از ﮔﻔﺘﮕﻮﻫﺎي ﺧﺎﻧﮕﯽ در ﺑﺴﯿﺎري از ﻧﻘﺎط ﺟﻬﺎن ﺷﺪه و ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺑﻪ ﯾﮑﯽ از  1960 ﻧﮕﺮاﻧﯿﻬﺎي داﻧﺸﻤﻨﺪان و روﺷﻨﻔﮑﺮان ﻗﺮن ﻧﯿﺰ ﮔﺮدﯾﺪه اﺳﺖ. ﺟﻨﺒﺶ ﻫﺎي ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ در اواﺧﺮ دﻫﻪ ﺑﺎ آﮔﺎﻫﯽ روز اﻓﺰون از اﯾﻦ اﻣﺮ ﺷﺮوع ﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺸﮑﻼت زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﻧﻈﯿﺮ آﻧﭽﻪ ﻧﺎﻣﺒﺮده ﺷﺪ در اﯾﻦ ﺳﯿﺎره رو ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﮔﺬاﺷﺘﻪ اﻧﺪ .ﺑﺴﯿﺎري از ﻣﺸﮑﻼت ﯾﺎد ﺷﺪه در ﺑﺨﺸﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺟﻬﺎن ﺟﻠﻮه ﮔﺮ ﺷﺪه اﻧﺪ و ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺗﻬﺪﯾﺪي ﺑﺮاي ﻧﺴﻞ ﻫﺎي آﯾﻨﺪه ﮐﻪ در واﻗﻊ ﻣﺸﮑﻼﺗﯽ آﺷﮑﺎر و ﻣﻮﺟﻮدﻧﺪ .ﺑﺎ اﻓﺰاﯾﺶ ﺷﺪت و ﺷﻤﺎر ﺗﻬﺪﯾﺪﻫﺎ و ﻣﺨﺎﻃﺮات زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﻃﯽ ﺳﻪ دﻫﻪ اﺧﯿﺮ ﻧﮕﺮاﻧﯿﻬﺎي زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﺗﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﺷﺪت ﯾﺎﻓﺘﻪ ﮐﻪ ﺑﺤﺮاﻧﻬﺎي زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﺗﺠﺴﻢ ﻋﯿﻨﯽ ﯾﺎﻓﺘﻪ اﻧﺪ .روﺷﻦ ﮔﺮدﯾﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ اﻧﺴﺎﻧﻬﺎ ﻧﯿﺰ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ دﯾﮕﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺟﻤﻌﯽ ﺳﺎزﮔﺎر ﺷﻮﻧﺪ و ﮔﺮﻧﻪ ﻧﺎﺑﻮد ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ. ﻃﺒﯿﻌﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺑﺮاي آﻣﺎده ﮐﺮدن ﺷﻬﺮوﻧﺪان ﺟﻬﺎن در ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺗﺒﺎﻫﯽ ﻣﺴﺘﻤﺮ ﺣﻔﻆ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺑﻪ آﻣﻮزش و ﯾﺎدﮔﯿﺮي روي آورد .اﺳﺎس ﺳﺎزﮔﺎري اﻧﺴﺎن و ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ آﻣﻮزش اﺳﺖ، ﺧﻼف دﯾﮕﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎ ﮐﻪ اﺻﻮﻻً ﺑﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮات ﮐﻨﺪ ژﻧﺘﯿﮑﯽ در ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﯿﺰﯾﻮﻟﻮژﯾﮏ ، ﺳﺎﺧﺘﺎري ﯾﺎ ﻏﺮﯾﺰي ﺑﺎ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺳﺎزﮔﺎر ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ اﻣﺎ اﻧﺴﺎن ﻫﺎ اﮔﺮ ﻧﻪ در ﻋﻤﻞ ﺣﺪاﻗﻞ از ﻧﻈﺮ ﻃﺮح و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﻈﺮي ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﺗﻐﯿﯿﺮات ﻋﻈﯿﻤﯽ را در ﺳﺎزش و رﻓﺘﺎر ﺧﻮد در ﻃﻮل زﻣﺎن ﮐﻮﺗﺎه زﻧﺪﮔﯽ ﯾﮏ ﻧﺴﻞ دارﻧﺪ.
 
پیام آموزش دهه 1970 اصراری بر یک اضطرار بود:
 
 
ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ اﻧﺴﺎن و ﭼﻪ ﺑﺴﺎ ﺣﺘﯽ اﺻﻞ و اﺳﺎس اﺳﺘﻤﺮار " وﺟﻮد" زﻧﺪﮔﯽ اﻧﺴﺎن در اﯾﻦ ﺳﯿﺎره ﺑﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮ رﻓﺘﺎر اﻧﺴﺎن از ﻃﺮﯾﻖ آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺑﺴﺘﮕﯽ دارد.
 
 
3- تاریخچه و تعاریف:
 
اﮔﺮ ﭼﻪ رﯾﺸﻪ ﻫﺎي آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻃﺒﯿﻌﺖ، آﻣﻮزش ﺣﻔﺎﻇﺘﯽ و آﻣﻮزش در ﻣﺤﯿﻂ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺑﺮ ﻣﯽ ﮔﺮدد، اﻣﺎ ﻣﺘﻔﺎوت از آﻧﻬﺎﺳﺖ .در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﺮ ﻃﺒﯿﻌﺖ، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻨﻄﻘﯽ از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌﯽ و اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﻮاي آزاد ﺑﺮاي ﺗﺪرﯾﺲ ﺗﻤﺮﮐﺰ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ، آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ اﺳﺎﺳﺎً در ﺑﺎره راﺑﻄﻪ ﻣﯿﺎن اﻧﺴﺎن و ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﭘﯿﺮاﻣﻮن وي ﺑﺤﺚ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ. ﺗﺎﮐﻨﻮن ﺗﻌﺎرﯾﻒ ﻣﺘﻌﺪدي از آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ اراﯾﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ  .اﻣﺎ اوﻟﯿﻦ ﺗﻌﺮﯾﻒ از آن ﺑﻪ ﺳﺎل   : ﺑﺮ ﻣﯽ ﮔﺮدد1969 آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ، ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺷﻬﺮوﻧﺪي اﺳﺖ ﮐﻪ از ﻣﺤﯿﻂ ﺑﯿﻮﻓﯿﺰﯾﮑﯽ و ﻣﺴﺎﯾﻞ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آن ﻣﻄﻠﻊ ﺑﻮده و ﻣﯿﺘﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺣﻞ آﻧﻬﺎ ﮐﻤﮏ ﮐﺮده و ﻣﺸﺘﺎق ﮐﺎرﮐﺮدن ﺑﺮاي اﺟﺮاي راه ﺣﻠﻬﺎﺳﺖ.  ]7[  اﺳﺘﮑﻬﻠﻢ اﻫﻤﯿﺖ زﯾﺎد ﺧﻮد را ﺑﺪﺳﺖ آورد .اﯾﻦ 1972در ﺳﻄﺢ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﻠﻠﯽ ، آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ در ﮐﻨﻔﺮاﻧﺲ ﮐﻨﻔﺮاﻧﺲ، آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان وﺳﯿﻠﻪ اي ﻋﺎﻟﯽ ﺑﺮاي ﺣﻞ ﺑﺤﺮاﻧﻬﺎي زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد داد؛ ﺗﺎ اﯾﻨﮑﻪ در ﺑﻠﮕﺮاد ﻣﻨﺸﻮري ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﭼﺎرﭼﻮب ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺑﺮاي آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ .در اﯾﻦ ﻣﻨﺸﻮر ﺗﺄﮐﯿﺪ زﯾﺎدي ﺑﺮ آﻣﻮزش ﻣﺎدام- اﻟﻌﻤﺮ ﺷﺪ و ﻫﺪف از ان را ﻣﻬﯿﺎ ﮐﺮدن اﻓﺮاد ﺑﺮاي زﻧﺪﮔﯽ از ﻃﺮﯾﻖ درك ﻣﺴﺎﯾﻞ اﺻﻠﯽ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ و ( ﻧﯿﺰ اﻫﺪاف آﻣﻮزش 1977) ارﺗﻘﺎي ﻣﻬﺎرﺗﻬﺎ و ﺧﺼﯿﺼﻪ ﻫﺎي ﻣﻮرد ﻧﯿﺎز ﺑﺮاي ﺑﻬﺒﻮد زﻧﺪﮔﯽ اﻋﻼم ﮐﺮد .در ﺑﯿﺎﻧﯿﻪ ﺗﻔﻠﯿﺲ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ، آﮔﺎﻫﯽ ، داﻧﺶ ، ﻧﮕﺮش ﻫﺎ، ﻣﻬﺎرﺗﻬﺎ و ﻣﺸﺎرﮐﺖ اﻋﻼم ﺷﺪ .اﻧﺘﻈﺎر ﻣﯽ رود از ﻃﺮﯾﻖ اﯾﻦ ﻧﻮع آﻣﻮزش ، در ﻫﺮ ﻓﺮد ﺣﺴﺎﺳﯿﺘﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﻮادث و ﺗﻐﯿﯿﺮات ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ، زﯾﺴﺘﯽ، اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ، اﻗﺘﺼﺎدي و ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ و ﻣﺴﺎﯾﻞ ﻧﺎﺷﯽ از آن ﺑﻮﺟﻮد آﯾﺪ و ﺗﻤﺎﯾﻞ ﺑﻪ اﺻﻼح ﻣﺸﮑﻼت اﻧﺴﺎﻧﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻓﻘﺮ، ﺑﯽ ﺳﻮادي و ﺑﯽ ﻋﺪاﻟﺘﯽ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﻧﯿﺰ ﻗﺪرت ﺗﺸﺨﯿﺺ و ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻣﺴﺎﯾﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ را در وي اﯾﺠﺎد ﮐﻨﺪ و ﻣﻬﺎرﺗﯽ ﺑﺮاي اﺑﺪاع روﺷﻬﺎي ﺣﻞ ﻣﺴﺎﯾﻞ زﯾﺴﺖ   .(1370 ﻣﺤﯿﻄﯽ در او ﺑﭙﺮوراﻧﺪ)ﯾﻮﻧﺴﮑﻮ، .ﮔﺮوﻫﯽ از ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ،آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ را اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﮐﺮده اﻧﺪ :آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻋﺒﺎرت از ﯾﮏ ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﻓﻌﺎل اﺳﺖ ﮐﻪ ﻃﯽ آن آﮔﺎﻫﯽ، داﻧﺶ و ﻣﻬﺎرﺗﻬﺎ ارﺗﻘﺎ ﯾﺎﻓﺘﻪ و ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ درك، ﺗﻌﻬﺪ، ﺗﺼﻤﯿﻤﺎت آﮔﺎﻫﺎﻧﻪ و ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﻬﺎي ﺳﺎزﻧﺪه ﺑﺮاي ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﮐﻠﯿﻪ اﺟﺰاي ﺑﻪ ﻫﻢ آﻣﯿﺨﺘﻪ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ در زﻣﯿﻦ ﻣﯽ ﺷﻮد.   ( ﺑﺮاي دﺳﺘﯿﺎﺑﯽ ﺑﻪ اﻫﺪاف آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ از روﺷﻬﺎي آﻣﻮزﺷﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﮐﻪ 1370)از ﻧﻈﺮ ﯾﻮﻧﺴﮑﻮ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻣﺤﻮر ﺑﻮده و زﻣﯿﻨﻪ ﻫﺎي ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن را در ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﻓﺮاﻫﻢ ﮐﻨﺪ؛ ﺑﻪ ﻧﺤﻮي ﮐﻪ ﻓﺮد را ﻓﻌﺎﻻﻧﻪ در ﺣﻞ ﻣﺴﺎﯾﻞ در ﮔﯿﺮ ﮐﺮده و ﺧﻼﻗﯿﺖ و ﺣﺲ ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ و ﺗﻌﻬﺪ را ﺑﺮاي ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻓﺮداي ﺑﻬﺘﺮ ﺗﺸﻮﯾﻖ ﮐﻨﺪ .
 
ﺑﻪﻃﻮر ﮐﻠﯽ آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﯾﮏ ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﺳﯿﺴﺘﻤﺎﺗﯿﮏ اﺳﺖ ﮐﻪ در آن ﻓﺮاﮔﯿﺮان ﻗﺎذر ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ از ﻃﺮﯾﻖ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ و ﻓﺮاﯾﻨﺪ ارﺗﺒﺎﻃﺎت، ﻣﺴﺎﯾﻞ زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ را ﻧﻘﺪ ﮐﻨﻨﺪ .ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ آﻧﻬﺎ ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﻬﺎي ﻋﻤﻠﯽ ﺑﻪ ﺳﻮد ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻣﻠﺤﻖ ﺷﻮﻧﺪ .در ﭼﻨﯿﻦ ﺳﯿﺴﺘﻤﯽ ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﻪ ﺑﺮوﻧﺪاد اﻧﺘﻈﺎر ﻣﯽ رود:   – - ﻓﺮاﮔﯿﺮان ﺑﺎﯾﺪ راﺑﻄﻪ ﺧﻮدﺷﺎن را ﺑﺎ زﻧﺠﯿﺮه ﻫﺎي ﻣﺮﺗﺒﻂ دﯾﮕﺮ ﻧﻈﺎم ﻃﺒﯿﻌﺖ و ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﻫﺎي اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ 1 اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ درك ﮐﻨﻨﺪ.  . - ﻓﺮاﮔﯿﺮان ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺷﺮاﯾﻂ را ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﭼﺎرﭼﻮب ﻫﺎي ذﻫﻨﯽ ﺧﻮد ﺗﻔﺴﯿﺮ ﮐﻨﻨﺪ 2 - ﻓﺮاﮔﯿﺮان ﺑﺎﯾﺪ ﻗﺎدر ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﺷﺮاﯾﻂ را ﻧﻘﺪ ﮐﺮده و زواﯾﺎي ﭘﻨﻬﺎن را آﺷﮑﺎر ﮐﻨﻨﺪ .آﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﯾﺎد ﮐﺮﻓﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد 3 ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ ﻓﺮاﮔﯿﺮان را ﺑﻪ ﺳﻮي ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺳﻮق دﻫﺪ .داﻧﺶ زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﮐﻨﺶ و ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻋﻤﻠﯽ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﻮد. ﮔﺮوﻫﯽ دﯾﮕﺮ، آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان آﻣﻮزش رﺳﻤﯽ، ﻏﯿﺮ رﺳﻤﯽ و آزاد داﻧﺴﺘﻪ اﻧﺪ ﮐﻪ :  - ﺳﺒﺐ درك راﺑﻄﻪ ﻣﺎ ﺑﺎ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ اﻃﺮاﻓﻤﺎن ﻣﯽ ﺷﻮد. - داﻧﺶ، ﻣﻬﺎرﺗﻬﺎ و ﻧﮕﺮش را ﺑﻪ ﻧﺤﻮي ﭘﺮورش ﻣﯽ دﻫﺪ ﮐﻪ ﻣﺮدم ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ در ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ زﻧﺪﮔﯽ ﺷﺎن ﻣﺤﺘﺮﻣﺎﻧﻪ و ﻣﺴﺌﻮﻻﻧﻪ ﺑﺎ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ رﻓﺘﺎر ﮐﻨﻨﺪ. - ﺷﺎﻣﻞ آﮔﺎﻫﯽ از ﻋﻮاﻣﻞ اﻗﺘﺼﺎدي ، اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ، ﺳﯿﺎﺳﯽ و اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ دﺧﯿﻞ در ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﺸﺎن ﻣﯽ ﺷﻮد و راﺑﻄﻪ ﻣﯿﺎن ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ و ﮐﯿﻔﯿﺖ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ را ﺗﺼﺪﯾﻖ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ. ﺑﺎ ﺑﺮرﺳﯽ ﺗﻌﺎرﯾﻒ ﻓﻮق ﻣﺸﺨﺺ ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺑﺮ ﺗﮑﺎﻣﻞ درك از داﻧﺶ ﻋﻠﻤﯽ و ﻧﯿﺰ ﻣﺴﺎﯾﻞ و ﻧﯿﺎزﻫﺎي ﺟﺎﻣﻌﻪ از ﻃﺮﯾﻖ ﻓﺮآﯾﻨﺪ ﻫﺎﯾﯽ ﺗﻤﺮﮐﺰ دارد ﮐﻪ ﺳﺒﺐ ارﺗﻘﺎي ﺗﻔﮑﺮ اﻧﺘﻘﺎدي، ﺣﻞ ﻣﺴﺌﻠﻪ و ﺗﺼﻤﯿﻢ ﺳﺎزي ﻣﺆﺛﺮ ﻣﯽ ﺷﻮد .ﭼﻨﯿﻦ آﻣﻮزﺷﯽ ﺑﻪ ﻫﯿﭻ وﺟﻪ ﺻﺮﻓﺎً ﺑﻪ دﻧﺒﺎل اﻓﺰاﯾﺶ ﺣﺠﻤﯽ داﻧﺶ ﻧﻈﺮي ﺑﺮاي ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن ﺧﻮد ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪ ﺳﺎزي آﻧﻬﺎ در ﺟﻬﺖ ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ و ﺣﻞ ﻣﺴﺎﯾﻞ زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ و اﻓﺰاﯾﺶ ﻗﺪرت ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ آﻧﻬﺎﺳﺖ  .ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﻠﯽ ، ﺧﺼﯿﺼﻪ ﻫﺎي اﺻﻠﯽ آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از :  - در آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ، ﻓﺮاﮔﯿﺮ ﻧﻘﺶ ﻓﻌﺎل در ﯾﺎدﮔﯿﺮي دارد. - در آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ، ﻓﺮاﮔﯿﺮ ﺑﻪ ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻣﺴﺎﯾﻞ زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﺧﻮد دﺳﺖ ﯾﺎﻓﺘﻪ و از آن ﭘﺲ ذﻫﻦ ﻓﻌﺎﻟﯽ ﺑﺮاي ﯾﺎﻓﺘﻦ و ﺣﻞ ﻣﺴﺎﯾﻞ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ. - در آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ، ﻧﮕﺮش ﻓﺮاﮔﯿﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﯾﺎﻓﺘﻪ و ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﻬﺒﻮد آن اﺣﺴﺎس ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ. - در آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ،ﻧﮕﺮش ﺳﯿﺴﺘﻤﯽ ﮐﻞ ﮔﺮاﯾﺎﻧﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﺑﻮده و در ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﺴﺎﯾﻞ ﺑﻪ اﺑﻌﺎد اﻗﺘﺼﺎدي، اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻧﯿﺰ ﺗﻮﺟﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد. 
 
- آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ در ﺑﺮرﺳﯽ واراﯾﻪ راه ﺣﻞ ﻫﺎي ﻣﺴﺎﯾﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺑﻪ وﯾﮋﮔﯿﻬﺎي اﻗﺘﺼﺎدي ، ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻫﻤﺎن ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ. - ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﺑﺮاي ارزﺷﯿﺎﺑﯽ آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ، ﻣﯿﺰان و ﮐﯿﻔﯿﺖ ﮐﻨﺶ و ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻋﻤﻠﯽ در ﺑﯿﻦ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن اﺳﺖ. 

 

4- آموزش همگانی محیط زیست:

 ﺑﺴﯿﺎري از ﺗﻬﺪﯾﺪﻫﺎي زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ، ﺗﺨﺮﯾﺐ ﻣﻨﺎﺑﻊ و آﻟﻮده ﺳﺎزي ﻣﺤﯿﻂ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎي اﻧﺴﺎﻧﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ . از اﯾﻦ رو آﮔﺎه ﺳﺎزي ﻋﻤﻮﻣﯽ و آﻣﻮزﺷﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ارزش و اﻫﻤﯿﺖ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺑﺮاي اداﻣﻪ ﺣﯿﺎت ﺑﺸﺮ ﻣﻬﻢ اﺳﺖ .ﺷﺮط اﺟﺮاي ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ آﻣﯿﺰ ﻫﺮ ﯾﮏ از ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎي ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ، آﮔﺎﻫﯽ از ﭼﺮاﯾﯽ و ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ آﻧﻬﺎﺳﺖ و ﻧﺎﭘﺎﯾﺪاري ﺗﻮﺳﻌﻪ را ﺑﺎﯾﺪ در ﺟﻬﻞ و ﻧﺎﺑﺨﺮدي ﻧﻮع ﺑﺸﺮ در ﺑﻬﺮه ﺑﺮداري از ﻣﻨﺎﺑﻊ، اﻧﺮژي ﻫﺎ و ﻃﺮز ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﺟﺴﺘﺠﻮ ﮐﺮد.  آْﻣﻮزش ﺧﻮد ﯾﮏ ﻫﺪف ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ اﺑﺰاري ﮐﻠﯿﺪي ﺑﺮاي ﻓﺮاﻫﻢ آوردن ﺗﻐﯿﯿﺮ در داﻧﺶ ﻫﺎ، ارزش ﻫﺎ، رﻓﺘﺎر و ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﻠﯽ ﺷﯿﻮه زﻧﺪﮔﯽ اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس آن ﺟﻮاﻣﻊ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺪاري در اﺑﻌﺎد اﻗﺘﺼﺎدي، اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ، اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ  وﺟﻪ اﺳﺖ و ﻫﺮوﺟﻪ آن ﻣﺘﻀﻤﻦ ﺑﺮﻗﺮاري ﯾﮏ اﺻﻞ 4 و ﺳﯿﺎﺳﯽ دﺳﺖ ﯾﺎﺑﻨﺪ.ﺑﻪ اﯾﻦ وﺻﻒ" ﭘﺎﯾﺪاري" واﺟﺪ ارزﺷﯽ اﺳﺖ:
 
وجوه پایداری       ارزش            
پایداری اجتماعی صلح و عدالت
پایداری اقتصادی توسعه متناسب
پایداری سیاسی   دموکراسی/مردم سالاری
پایداری اکولوژیک حفاظت از منابع طبیعی
 
 
اﯾﻦ اﺻﻮل ﺟﻮاﻣﻊ را ﺑﻪ ﺳﻮي اﻫﺪاف زﯾﺮ ﻫﺪاﯾﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ:
 
 - در ﺑﻌﺪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ، ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﻪ اﻧﺴﺎﻧﻬﺎ و ارزش ﻫﺎﯾﯽ ﻫﻤﭽﻮن ﻋﺪاﻟﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﺻﻠﺢ  
 
 - در ﺑﻌﺪ اﻗﺘﺼﺎدي، ﺗﻮزﯾﻊ ﻋﺎدﻻﻧﻪ ﺛﺮوت و ﻓﺮاﻫﻢ آوردن رﻓﺎه و اﻣﻨﯿﺖ اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺮاي ﻫﻤﻪ
 
 -در ﺑﻌﺪ ﺳﯿﺎﺳﯽ، ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﯿﺮي ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻋﻤﻮﻣﯽ و ﻣﺮدم ﺳﺎﻻري
 
 - در ﺑﻌﺪ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ، ﺑﺮﻗﺮاري ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﻨﺎﺑﻊ و اﺳﺘﻔﺎده ﺧﺮدﻣﻨﺪاﻧﻪ از آﻧﻬﺎ ﺗﺤﻘﻖ اﯾﻦ اﻫﺪاف و اﺻﻮل ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﺑﺰار آﻣﻮزش ﺑﺮاي آﯾﻨﺪه ﭘﺎﯾﺪار ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ.
 
 اﯾﺠﺎد و ﮔﺴﺘﺮش ﻇﺮﻓﯿﺖ ﻫﺎ و اﻣﮑﺎﻧﺎت آﻣﻮزﺷﯽ ﺑﺮاي اﺟﺮاي اﯾﻦ اﺻﻮل در ﺳﻄﺢ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻓﺮدي و ﺧﺎﻧﻮاده و ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﯿﺮي در ﺳﻄﻮح ﻣﺤﻠﯽ، ﻣﻠﯽ و ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺷﺮط ﻻزم ﺑﻪ ﻓﻌﻠﯿﺖ در آوردن آﻧﻬﺎﺳﺖ.
 
آﻣﻮزش در ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺳﻄﻮح و در ﻫﻤﻪ اﺷﮑﺎﻟﺶ، اﺑﺰاري ﺣﯿﺎﺗﯽ ﺑﺮاي ﺣﻞ ﻣﺸﮑﻼت ﻣﺤﻠﯽ و ﺟﻬﺎﻧﯽ ﻓﺮآوري ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﯾﺪار ﺑﻪ وﯾﮋه ﻓﻘﺮ، ﺗﺨﺮﯾﺐ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ، ﺗﻬﺪﯾﺪ ﺻﻠﺢ و اﻣﻨﯿﺖ، ﺗﻮﺳﻌﻪ روﺳﺘﺎﯾﯽ و ﺗﻐﯿﯿﺮ در اﻟﮕﻮﻫﺎي ﺗﻮﻟﯿﺪ و ﻣﺼﺮف ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﯽ آﯾﺪ .اﮔﺮ ﭼﻪ ﺗﺨﺮﯾﺐ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ، ﯾﮏ ﻋﺎﻣﻞ اﺳﺎﺳﯽ ﺗﻬﺪﯾﺪ ﮐﻨﻨﺪه و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﯾﺪار ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽ ﺷﻮد، اﻣﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮ رﻓﺘﺎر در ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﺑﺎ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻣﻨﻮط ﺑﻪ رﻓﻊ ﺳﺎﯾﺮ ﻣﻮاﻧﻊ ﻫﻤﭽﻮن ﻓﻘﺮواﻟﮕﻮﻫﺎي ﺗﻮﻟﯿﺪ و ﻣﺼﺮف اﺳﺖ و از اﯾﻦ ﻧﻈﺮ ﺗﻔﮑﯿﮏ اﯾﻦ ﻋﻮاﻣﻞ از ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺑﺲ دﺷﻮار اﺳﺖ.
 
ﺑﺎ اﯾﻦ ﺗﻮﺻﯿﻒ آﮔﺎه ﺳﺎزي ﻋﻤﻮﻣﯽ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺑﻪ ﺳﻪ دﻟﯿﻞ اﻫﻤﯿﺖ ﻓﺮاوان ﻣﯽ ﯾﺎﺑﺪ:
 
۱- آﻣﻮزش و ارﺗﺒﺎﻃﺎت،ﭘﺎﯾﻪ ﻫﺎي ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ در زﻣﯿﻨﻪ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻫﺴﺘﻨﺪ. 
 
۲- آﻣﻮزش و ارﺗﺒﺎﻃﺎت، ﺣﻠﻘﻪ اﺗﺼﺎل ﻣﺮدم ﺑﺎ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻫﺴﺘﻨد.
 
۳- حس ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻣﺮدﻣﯽ در ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ را اﯾﺠﺎد ﮐﻨﺪ.
 
 
 
       ۵- ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﻫﺪف اﺻﻠﯽ آﻣﻮزش
 
 ﯾﺎدﮔﯿﺮي در واﻗﻊ ﻫﺪف اﺻﻠﯽ ﻓﺮآﯾﻨﺪ آﻣﻮزش اﺳﺖ. ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﯾﮏ ﻓﺮآﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪ ي آن ﻣﻬﺎرت ﻫﺎ ، ﻋﺎدات، داﻧﺶ و ﻧﮕﺮش ﻫﺎي اﻓﺮاد ﺗﻐﯿﯿﺮ ﮐﺮده و در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﯾﺎ ﺗﻌﺪﯾﻞ در رﻓﺘﺎر ﻣﯽ ﺷﻮد .ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﯾﮕﺮ ﯾﺎدﮔﯿﺮي زﻣﺎﻧﯽ ﺗﮑﻤﯿﻞ ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ در ﻋﻤﻞ ﻧﺘﺎﯾﺞ آن در رﻓﺘﺎر اﻓﺮاد دﯾﺪه ﺷﻮد.  
 
آﻣﻮزش ﻫﺎي ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻫﺪف ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻧﮕﺮش و رﻓﺘﺎر ﻣﺮدم در ﻗﺒﺎل ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺻﻮرت ﻣﯽ ﭘﺬﯾﺮد، داراي دو ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ اﺛﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺑﺮ روي ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ دارﻧﺪ .ﻣﺮﺣﻠﻪ اول آﻣﻮزش ﮐﻮدﮐﺎن و ﺧﺮدﺳﺎﻻن و ﻣﺮﺣﻠﻪ دوم آﻣﻮزش ﺟﻮاﻧﺎن و ﺑﺰرﮔﺴﺎﻻن اﺳﺖ.
 
 آﻣﻮزش ﻫﺮ ﯾﮏ از اﯾﻦ ﻣﺮاﺣﻞ داراي ﺷﯿﻮه ﻫﺎي ﺧﺎص ﺧﻮد اﺳﺖ، وﻟﯽ ﻧﮑﺘﻪ ﺣﺴﺎس در آﻣﻮزش ﮐﻮدﮐﺎن و ﺧﺮدﺳﺎﻻن اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ اﺛﺮ اﯾﻦ آﻣﻮزش ﻫﺎ اﮔﺮ در رﻓﺘﺎر اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺰرﮔﺴﺎﻻن ﻣﺸﻬﻮد ﻧﺒﺎﺷﺪ، در ﻋﻤﻞ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﮔﺬاري ﺧﻮد را ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ و ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻐﯿﯿﺮات ﺑﻨﯿﺎدي در رﻓﺘﺎر ﻧﺴﻞ ﺟﻮان ﺗﺮ ﻧﻤﯽ ﺷﻮد .اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﻧﯿﺰ ﺑﺪان ﻣﻌﻨﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ آﻣﻮزش ﻫﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻤﺰﻣﺎن و ﺳﯿﺴﺘﻤﺎﺗﯿﮏ در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻪ اﺟﺮا در آﯾﻨﺪ.
 
       ﻓﺎرغ از ﻧﻮع و روش آﻣﻮزش ﮔﺮوه ﻫﺎي ﺳﻨﯽ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺎﯾﺪ در ﻧﻈﺮ داﺷﺖ ﮐﻪ ﻫﺪف اﯾﻦ آﻣﻮزش ﻫﺎ ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺪ در راﺳﺘﺎي ﺗﻘﻮﯾﺖ رﻓﺘﺎرﻫﺎي دوﺳﺖ دار ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ و ﺗﻀﻌﯿﻒ رﻓﺘﺎرﻫﺎي ﺿﺪ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺑﺎﺷﺪ. ﻟﺬا در ﮐﻨﺎر آﻣﻮزش، اﺟﺮاي ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻫﺎي ﺗﺸﻮﯾﻘﯽ و ﺑﺎزدارﻧﺪه ﺑﺮاي ﺗﻐﯿﯿﺮ رﻓﺘﺎر ﺑﺰرﮔﺴﺎﻻن ﺿﺮوري اﺳﺖ .در ﺻﻮرت اﺟﺮاي ﺻﺤﯿﺢ اﯾﻦ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻫﺎي ﺗﺸﻮﯾﻘﯽ و ﺑﺎزدارﻧﺪه ﺑﺮاي ﺑﺰرﮔﺴﺎﻻن در ﮐﻨﺎر اﺟﺮاي آﻣﻮزش ﻫﺎي ﻋﻤﻮﻣﯽ و ﺧﺎص، ﻣﯽ ﺗﻮان اﻣﯿﺪوار ﺑﻮد آﻣﻮزش ﻫﺎي ﻧﺴﻞ ﺟﻮان ﺗﺮ ﻧﯿﺰ اﺛﺮ ﺑﺨﺸﯽ ﺑﻬﺘﺮي داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ .زﯾﺮا ﺑﺨﺸﯽ از آﻣﻮزش اﯾﻦ اﻓﺮاد از ﻃﺮﯾﻖ اﻟﮕﻮ ﺑﺮداري از ﺑﺰرﮔﺴﺎﻻن ﻣﺤﻘﻖ ﻣﯽ ﺷﻮد.
 
 ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه در اﯾﺮان ﻧﺸﺎن ﻣﯽ دﻫﺪ ﮐﻪ ﻓﺸﺎر اﻓﮑﺎر ﻋﻤﻮﻣﯽ ﻧﻘﺶ ﻣﺆﺛﺮي در ﻫﻤﺴﻮ ﺳﺎزي اﻓﺮاد ﺑﺎ ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ دارد. اﯾﻦ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﯽ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت آﻣﻮزش ﻫﺎي ﻫﻤﮕﺎﻧﯽ ﺑﺮ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺑﺎورﻫﺎي اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﻫﻤﺴﻮ ﺳﺎزي آن ﺑﺎ ﺣﻔﻆ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ را ﻧﻤﺎﯾﺎن ﻣﯽ ﺳﺎزد.اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﺷﺎره ﺑﻪ آن دارد ﮐﻪ آﮔﺎﻫﯽ ﮐﻪ در ﺑﺰرﮔﺴﺎﻟﯽ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽ ﺷﻮد ﻟﺰوﻣﺎً ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻐﯿﯿﺮ رﻓﺘﺎر ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ اﻓﺮاد ﻧﻤﯽ ﺷﻮد وﻟﯽ آﻣﻮزش ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ از ﮐﻮدﮐﯽ آﻏﺎز ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ ﻧﻘﺶ رﯾﺸﻪ اي ﺗﺮي را در اذﻫﺎن اﻓﺮاد و ﺷﮑﻞ ﮔﯿﺮي ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ اﯾﻔﺎ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ .ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﺸﻮﯾﻘﯽ و ﺑﺎزدارﻧﺪه ﻧﻈﯿﺮ ﻗﻮاﻧﯿﻦ و ﻓﺸﺎر اﻓﮑﺎر ﻋﻤﻮﻣﯽ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻧﻘﺸﯽ ﻣﮑﻤﻞ در آﻣﻮزش  ﺑﺰرﮔﺴﺎﻻن ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﯾﺠﺎد ﺗﻐﯿﯿﺮ در رﻓﺘﺎر آﻧﺎن داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ.
 
راﻫﺒﺮدﻫﺎ،ﺳﯿﺎﺳﺘﻬﺎ و راه ﮐﺎرﻫﺎي آﻣﻮزﺷﯽ ﺟﻬﺖ ارﺗﻘﺎي ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ﺟﺎﻣعه در ﻣﻘﺎﻃﻊ زﻣﺎﻧﯽ ﻣﺨﺘﻠﻒ
 
آﻣﻮزش ﻫﻤﻮاره ﻧﻘﺶ اﺳﺎﺳﯽ و ﭘﺎﯾﻪ اي در ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻧﮕﺮش ﻫﺎي اﻓﺮاد دارد .اﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﮑﻤﻞ ﻫﺮ آﻣﻮزﺷﯽ وﺟﻮد اﻫﺮم ﻫﺎي اﺟﺮاﯾﯽ ﺑﺮاي ﻋﻤﻠﯽ ﮐﺮدن و ﺗﺤﻘﻖ ﺑﺨﺸﯿﺪن ﺑﻪ اﯾﻦ آﻣﻮزش ﻫﺎﺳﺖ وﻟﯽ ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل ﻧﻘﺶ آﻣﻮزش ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﻧﮑﺎر اﺳﺖ . ﺗﻮﺻﯿﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد ﺑﺮاي اﯾﺠﺎد زﻣﯿﻨﻪ ﻫﺎ و ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻨﺎﺳﺐ، آﻣﻮزش ﻫﺎي ﻻزم در ﺧﺎﻧﻮاده و ﭘﯿﺶ از دﺑﺴﺘﺎن، در ﻣﺪرﺳﻪ و ﻫﻢ در داﻧﺸﮕﺎه در دﺳﺘﻮر ﮐﺎر ﻧﻈﺎم آﻣﻮزﺷﯽ ﮐﺸﻮر ﻗﺮار ﮔﯿﺮﻧﺪ. در اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ راﻫﺒﺮدﻫﺎ،ﺳﯿﺎﺳﺘﻬﺎ و راﻫﮑﺎرﻫﺎي آﻣﻮزﺷﯽ ﺑﺮاي ارﺗﻘﺎي ﺳﻮاد و ﻓﺮﻫﻨﮓ زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﺑﺮاي ﺳﻨﯿﻦ ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﮐﻮدﮐﺎن و ﺧﺎﻧﻮاده ﺗﺎ ﺳﻄﻮح داﻧﺸﮕﺎﻫﯽ اراﯾﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ.راﻫﮑﺎرﻫﺎي اراﯾﻪ ﺷﺪه ﺑﺮاي ﻫﺮ ﺳﻦ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺗﻮان ذﻫﻨﯽ،ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﯾﺎدﮔﯿﺮي،ﺟﺬاﺑﯿﺖ و اﯾﺠﺎد ﻋﻼﻗﻤﻨﺪي و اﻧﮕﯿﺰش،اﻣﮑﺎﻧﺎت ﺑﺎﻟﻘﻮه و ﻣﻮﺟﻮد و ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺎﻟﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﻮﻣﯽ اﯾﺮان ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺷﺪه اﺳﺖ.
 
     - آﻣﻮزش ﻫﺎي ﻻزم ﺑﺮاي ﺧﺎﻧﻮاده ﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﮐﻮﭼﮏ ﺗﺮﯾﻦ و ﭘﺎﯾﻪ اي ﺗﺮﯾﻦ واﺣﺪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ و ﻏﯿﺮ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ اراﺋﻪ ﻣﯽ ﮔﺮدد .آﻣﻮزش ﻫﺎ ﺑﺎ ﻫﺪف اﻓﺰاﯾﺶ آﮔﺎﻫﯽ و داﻧﺶ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ﺧﺎﻧﻢ ﻫﺎي ﺷﺎﻏﻞ در ﻣﻨﺰل، ﺑﺴﺘﺮ ﺳﺎزي آﻣﻮزش ﻫﺎي آﺗﯽ ﮐﻮدﮐﺎن و ﺳﺎﯾﺮ اﻋﻀﺎي ﺧﺎﻧﻮاده ﺻﻮرت ﻣﯽ ﮔﯿﺮد .اﯾﻦ آﻣﻮزش ﻫﺎ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﺎ ﻫﺪف ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺧﺎﻧﻮاده ﻫﺎ و ﻫﻤﺴﻮ ﺳﺎزي آﻧﺎن ﺑﺎ رﻋﺎﯾﺖ ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ﺻﻮرت ﻣﯽ ﭘﺬﯾﺮد.
 
      - آﻣﻮزش ﮐﻮدﮐﺎن ﻗﺒﻞ از ﻣﺪرﺳﻪ در ﻗﺎﻟﺐ آﻣﻮزش و ﺗﻌﻠﯿﻢ وﺗﺮﺑﯿﺖ ﻏﯿﺮ رﺳﻤﯽ ﻣﻮرد اﺟﺮا ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد .اﯾﻦ آﻣﻮزش ﻫﺎ ﻗﺎﺑﻞ اراﺋﻪ در ﻣﻬﺪ ﮐﻮدك ﻫﺎ ، ﻣﺤﻞ ﻫﺎ و ﻣﺮاﮐﺰ ﺳﺮﮔﺮﻣﯽ ﮐﻮدﮐﺎن و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﮐﺎﻧﻮن ﭘﺮورش ﻓﮑﺮي ﮐﻮدﮐﺎن و ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن از ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺸﺎوره ﺑﺎ روان ﺷﻨﺎﺳﺎن ﮐﻮدك،ﻣﺘﺨﺼﺼﯿﻦ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰان آﻣﻮزﺷﯽ و ﻏﯿﺮه ﺻﻮرت ﻣﯽ ﮔﯿﺮد.
 
      - آﻣﻮزش ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ و ﺗﺄﺛﯿﺮ آن ﺑﺮ زﻧﺪﮔﯽ ﺑﺸﺮ و ﺧﺼﻮﺻﺎً ﻧﺤﻮه ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ در زﻧﺪﮔﯽ روزﻣﺮه از ﺧﺎﻧﻮاده ﺗﺎ ﻣﻘﻄﻊ اﺑﺘﺪاﯾﯽ و ﺳﭙﺲ دﺑﯿﺮﺳﺘﺎن ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺎزي و اﯾﺠﺎد ﭘﺎﯾﻪ ﻫﺎي ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻧﺴﻞ ﺟﻮان ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺪﯾﺮان و را ﻫﺒﺮان آﺗﯽ ﮐﺸﻮر .اﯾﻦ آﻣﻮزش در ﻣﻘﺎﻃﻊ اﺑﺘﺪاﯾﯽ ﺑﺎ ﻋﻤﻖ ﮐﻤﺘﺮ و ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺳﺎده ﻧﻈﯿﺮ ﺿﺮورت ﺟﺪا ﺳﺎزي زﺑﺎﻟﻪ ﻫﺎ ، آﻟﻮدﮔﯽ ﻫﺎي ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻣﻄﺮح ﺷﻮﻧﺪ و در دوره دﺑﯿﺮﺳﺘﺎن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻋﻤﯿﻖ ﺗﺮ و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ زﻧﺪﮔﯽ داﻧﺶ آﻣﻮزان و ﻋﻮاﻣﻞ آﻟﻮده ﺳﺎز ﻣﻮﺟﻮد (ﻧﯿﺰ 1381 در آن ﻣﺤﺪوده ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎﯾﯽ ﻃﺮاﺣﯽ و اﺟﺮا ﺷﻮﻧﺪ .ﺷﺎﯾﺎن ذﮐﺮ اﺳﺖ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎي ﺗﺤﻘﯿﻖ )ﺻﻨﺎﯾﻊ ﮔﻠﺪوز، ﻧﺸﺎن ﻣﯽ دﻫﺪ، ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﺪﯾﺮان اﻋﺘﻘﺎد دارﻧﺪ ﮐﻪ آﻣﻮزش اﯾﻦ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺑﺎﯾﺪ از ﮐﻮدﮐﯽ آﻏﺎز ﺷﻮد زﯾﺮا ﺗﻌﻠﯿﻢ و ﺗﺮﺑﯿﺖ در ﮐﻮدﮐﯽ آﺳﺎن ﺗﺮ و ﺑﺎ ﭘﺬﯾﺮش ﺑﯿﺸﺘﺮي ﺻﻮرت ﻣﯽ ﮔﯿﺮد.
 
      - آﻣﻮزش ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻧﻈﯿﺮ اﻧﻮاع وﻧﺤﻮه ﮐﺎﻫﺶ آﻟﻮدﮔﯽ ﻫﺎي ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ در ﺗﻤﺎم ﻣﻘﺎﻃﻊ در رﺷﺘﻪ ﻫﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺧﺼﻮﺻﺎً رﺷﺘﻪ ﻫﺎي ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ و ﻓﻨﯽ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﯾﮏ واﺣﺪ درﺳﯽ ﻣﺠﺰا اﯾﻦ دروس ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﻧﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺧﺘﯿﺎري ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺟﺒﺎري ﻃﺮاﺣﯽ ﺷﻮﻧﺪ و ﮔﺮاﯾﺶ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺨﺼﺼﯽ در ﮔﺮوه ﻫﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻓﻨﯽ و ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺷﻮﻧﺪ .ﻃﺮاﺣﯽ و اﺟﺮاي اﯾﻦ دروس ﺳﺒﺐ ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺳﻄﺢ آﮔﺎﻫﯽ ﻓﺎرغ اﻟﺘﺤﺼﯿﻼن ﺑﺎﻻ رﻓﺘﻪ و ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﺣﺘﻤﺎﻟﯽ آﺗﯽ آﻧﺎن در ﮐﺎر و ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﻫﺪاﯾﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺮﺳﺪ . از ﺳﻮي دﯾﮕﺮ اﺟﺮاي اﯾﻦ دروس ﺳﺒﺐ ﻣﯽ ﺷﻮد ﺗﺎ در آﯾﻨﺪه در ﻫﺰﯾﻨﻪ ﻫﺎي آﻣﻮزش ﻫﺎي ﭘﺎﯾﻪ در ﺣﯿﻦ ﮐﺎر ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﯾﯽ ﺷﻮﻧﺪ . 
 
ﺗﻮﺿﯿﺢ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﮔﺮوه از آﻣﻮزش ﻫﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ در ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت ﺑﺎورﻫﺎي رﯾﺸﻪ اي ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ در ﺟﺎﻣﻌﻪ  راﻫﺒﺮد و راه ﮐﺎرﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آﻣﻮزش ﺧﺎﻧﻮاده ﻫﺎ، ﻗﺒﻞ از ﻣﺪرﺳﻪ و آﻣﻮزش ﻫﺎي 1 ﺷﮑﻞ ﺑﮕﯿﺮﻧﺪ .ﺟﺪول ﺳﯿﺴﺘﻤﺎﺗﯿﮏ از اﺑﺘﺪاﯾﯽ ﺗﺎ ﻋﺎﻟﯽ را ﻧﻤﺎﯾﺎن ﻣﯽ ﺳﺎزد. 
 
 
جدول شماره 1: راﻫﺒﺮدﻫﺎ و راه ﮐﺎرﻫﺎي آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ از ﺧﺎﻧﻮاده ﺗﺎ داﻧﺸﮕﺎه
 
 
ﻣﻘﻄﻊ زﻣﺎﻧﯽ راهبرد (کلان) ﺳﯿﺎﺳﺖ  راه ﮐﺎر ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎ وﭘﯿﺸﻨﻬﺎدات

خانواده  ها 


بستر سازی فرهنگ محیط زیستی در جامعه


آشنایی و افزایش آگاهی خانم های شاغل در منزل و سایز اعضای خانواده


انواع آموزش های مستقیم و غیر مستقیم با هدف مشارکت افراد خانواده در حفظ محیط زیست


آموزش های عمومی غیر مستقیم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


ﻗﺒﻞ از ﻣﺪرﺳﻪ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


بستر سازی ﺑﺮاي اﯾﺠﺎد زﻣﯿﻨﻪ ﻫﺎي ﻻزم ﺟﻬﺖ آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ در ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


افزایش آگاهی کودکان و نونهالان در ﻣﻮرد ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺑﺎ ﻫﺪف اﻓﺰاﯾﺶ ﯾﺎدﮔﯿﺮي در ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


انواع روشهای اموزشی به صورت ﻏﯿﺮ رﺳﻤﯽ ﺑﺎ ﻫﺪف درك ﺑﯿﺸﺘﺮ و ﺗﺤﺮﯾﮏ ﮐﻨﺠﮑﺎوي


 ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎي ﺗﻔﺮﯾﺤﯽ و ﻣﺴﺎﺑﻘﺎت رادﯾﻮ وﺗﻠﻮﯾﺰﯾﻮﻧﯽ

- ﺗﻬﯿﻪ ﺳﺮﯾﺎل، ﻓﯿﻠﻢ و ﺗﺌﺎﺗﺮ

 - ﺑﺮﮔﺰاري ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎه و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎي ﺗﻔﺮﯾﺤﯽ

- ﺗﻌﯿﯿﻦ روزﻫﺎي ﺧﺎص ﺟﻬﺖ ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﺮدم و اﻃﻼع رﺳﺎﻧﯽ ﻣﻨﺎﺳﺐ

- اﺟﺮاي ﮐﻨﺴﺮت ﻫﺎي ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ و ﻣﺴﺎﺑﻘﺎت ورزﺷﯽ و ﻏﯿﺮه و اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﺮﺻﺖ ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه ﺟﻬﺖ اﻟﻘﺎي ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ و ......

آﻣﻮزش ﻫﺎي ﻋﻤﻮﻣﯽ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ:

 - ﻧﺸﺮ ﮐﺘﺐ و ﻣﻘﺎﻻت ﺑﺮاي ﺗﻤﺎم ﮔﺮوه ﻫﺎي ﺳﻨﯽ

 - اﻃﻼع رﺳﺎﻧﯽ ، ﺗﺒﻠﯿﻐﺎت و ﺗﻬﯿﯿﺞ اﻓﮑﺎر ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺗﻮﺳﻂ رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ

 - ﻗﺮاردادن ﺑﺨﺶ آﻣﻮزش ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ در ﺟﺮاﯾﺪ ﺑﺎ اﺧﺒﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﺻﺤﯿﺢ

 - ﭘﺨﺶ آﮔﻬﯽ ﻫﺎي ﻋﺎﻣﻪ ﭘﺴﻨﺪ

 - ﻧﺼﺐ ﭘﻼ ﮐﺎرت و ﺗﺎﺑﻠﻮﻫﺎي ﺗﺒﻠﯿﻐﺎﺗﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﺮﻫﯿﺰ از آﻟﻮده ﺳﺎزي ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ در ﻣﻌﺎﺑﺮ ﻋﻤﻮﻣﯽ ، ﭘﺎرك ﻫﺎ و زﻣﯿﻦ ﻫﺎي ﺑﺎزي و .... 

 


اجرای برنامه های آموزشی محیط زیستی در مهدکودک ها

- ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﮐﺎﻧﻮن ﭘﺮورش ﻓﮑﺮي ﮐﻮدﮐﺎن و ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن در زﻣﯿﻨﻪ ﺗﺮوﯾﺞ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ

 - ﻃﺮاﺣﯽ اﺳﺒﺎب ﺑﺎزﯾﻬﺎ ﻣﺮﺗﺒﻂ - اﺟﺮاي ﻣﺴﺎﺑﻘﺎت ﻣﻠﯽ و ﻣﻨﻄﻘﻪ اي  - آﻣﻮزش ﻫﺎي ﻋﻤﻮﻣﯽ ﮐﻮدﮐﺎن در ﭘﺎرك ﻫﺎ و زﻣﯿﻦ ﻫﺎي ﺑﺎزي

 - ﺗﻬﯿﻪ ﮐ

 

9674 بازدید
نظرات بازديد كنندگان:


  • کیوان height=
    کیوان | امتياز 1
    با سلام.مقاله ی حضرت عالی رو تمام و کمال مشاهده نمودم واقعا عالی و پر از محتوای مفید بود.ممنون از اینکه در این برهه ی تاریک افرادی همچون شما زندگی می کنید.
  • admin height=
    admin | امتياز 1
    سلام آقای دکتر مردانی

    فایل پی دی اف مقاله رو براتون فرستادم.

    امیدواریم که مفید واقع شود.

    برای آینده ای سبزتر و سالم تر

    سعید علیزاده
  • میهمان height=
    میهمان | امتياز 1
    سلام احتراما ایوب مردانی دانشجوی دکتری به این مقاله به طور کامل نیاز دارم اگر محبت به همین ایمیل برایم ارسال فرمایید از لطف و محبت شما سپاسگزارم
  • admin height=
    admin | امتياز 0
    خیلی ممنون از دیدگاه و خسته نباشیدتون به ما و اساتید و دانشجویان محترم علیرضا اکرمی٬ محمد عظیمی و مهدی غلامی برای نوشتن این مقاله کاملا زیبا و بجا در مورد نقش فرهنگ سازی زیست محیطی برای داشتن دنیایی عاری از آلودگی و ناپاکی.

    امیدواریم که تمام مردم ایران و جهان در عرصه فرهنگ سازی حفاظت از محیط زیست قدم پیش بذارند تا بتونیم جهانی سبز و سالم داشته باشیم.

    راستی امیدواریم شما میهمان عزیز را در بین داوطلبان فعال سرزمین داوطلبان ببینیم.

    با تشکر

    سعید علیزاده
  • میهمان height=
    میهمان | امتياز 2
    خسته نباشید
    صدر صد فرهنگ سازی لازمه شروع یه حرکت مردمی برای حفاظت محیط زیسته باید سعی بشه که قوانین واصطلاحات ومشکلات روز محیط زیستی به مردم انتقال داده بشه که این با همت بچه های محیط زیست ورسانه های جمعی وآموزش در سطوح کوچک وبزرگ جامعه امکان پذیره -
ارسال نظر

نام:
ایمیل:
متن:
كد امنيتي:
درج کد امنیتی: